مرز تنبیه و تشویق

آنقدر پست ننوشتم بمانم توی تعارف با وجدانم و تا این پست را به سرانجام برسانم. زیرا که پست های پیشین را نوشته بودم. نوشته بودم که قاطع بودن دلیل بر مهربان نبودن نیست. نوشته بودم قاطعیت با عصبانیت متفاوت است. اما باید می نوشتم قاطعیت تا کجا. این یک پست الزامی است در راستای دو پست پیشین. مطالب زیر را بر اساس صحبت های دکتر هلاکویی می نویسم:

همه ما تمایل داریم که فرزندان خود را به کار درست واداریم و از انجام کار نادرست بازداریم. بدین منظور  می توان سیستم را تقویت یا تضعیف کرد.

1. تقویت  مقبت*: تقویت مثبت زمانی است که به سیستم چیزی اضافه می کنیم. مثلاً به کودک می گوییم اگر فلان کار خوب را انجام بدهد به او جایزه می دهیم

2. تقویت منفی**:  در این روش با حذف کاری که کودک دوست ندارد به او کمک می کنیم. مثلاً به او می گوییم برای آنکه درس بخواند مرتب نکردن اتاقش بلامانع است.

 

روش اول خیلی خوب است اما اشکال  روش دوم این است که به کاری که در واقع بد نیست، مانند مرتب کردن اتاق بار منفی می دهیم.

 

دو نوع تنبیه داریم:

3. تنبیه مثبت***: زمانی است که به مجموعه چیز بدی اضافه می کنیم. برای مثال  زمانی که کودک مرتکب یک رفتار نادرست می شود روی دستش می زنیم یا به اوحرف بد می زنیم.

4. تنبیه منفی****: وقتی می خواهیم بچه ای را انجام کاری باز داریم.،  او را محروم می کنیم از چیزی که حیاتی نیست اما او دوست دارد. در این روش چیزی از مجموعه حذف کرده ایم. برای مثال زمانی که  به کودک می گوییم به دلیل انجام کار نادرستش اجازه تلویزیون دیدن ندارد یا به او تایم اوت***** می دهیم.

 

تحقیقات نشان می دهند بهترین روش برای رسیدن به بهترین نتیجه زمانی است که از تقویت مثبت استفاده می کنیم. و وقتی دست ما از همه جا کوتاه است سراغ تنبیه منفی می رویم. اما تنبیه منفی گرفتاری ها و مسایل خودش را دارد.

 

اگر ما پدر و مادر هستیم و هزار مرتبه قرار است فرزندمان را به کار خوب وا داریم و از انجام کار بد باز داریم:

نهصد دفعه از تقویت مثبت استفاده می کنیم.

نه دفعه از تقویت منفی استفاده می کنیم.

یک دفعه از تنبیه مثبت

 و نود دفعه در شرایط نامناسب از تنبیه منفی باید استفاده کرد.

 

 

و البته این روزها تلاش می کنیم تا به الگوی مرجع نزدیک تر باشیم. شما هم تلاش کنید.

و به گمانم وقت آن باشد تا کاغذ و قلم  برداریم و یک گوشه ای یادداشت کنیم که در کارنامه والد بودنمان دقیقاً از هر کدام از گزینه های فوق دقیقاً چند عدد داریم و برای نزدیک شدن به این الگو چقدر باید تلاش کنیم.

 

*positive reinforcement

**negative reinforcement

***positive punishment

****negative punishment

*****time out

 

 

 

/ 6 نظر / 60 بازدید
الیما

ممنون و جایی خواندم تنبیه و تقویت در هر صورت از دو سالگی آغاز می شود؟؟

lily

yek meghdar dar morede tanbihe mosbat va manfi baram ebham dasht, hes kardam shayad bar ax bashe, un time out bayad halaty az tanbihe mosbat bashe engar albate in nazare man hast mamnun az in post haye khub

منصوره مامان نورا

ممنون آسای عزیز به خاطر این همه چیز خوب که به ما یاد می دی. یک انرژی خیلی خوبی هم توی این نوشته برای من بود که روزم را ساخت چون وقتی به سفارش تو به کارنامه ام نگاه کردم دیدم در تربیت دخترک به یاد نمی آورم حتی یکبار تا به حال از تنبیه مثبت استفاده کرده باشم . :) اما شاید بر اساس توصیه تو باید از تنبه منفی ام هم کمتر استفاده کنم که البته سخت است .

مامان سارا

کاش میتونستم به عنوان یه مادر خوب اینجوری باشم نه احیانا برعکس!

هادی

الفبای تعلیم و تربیت 30- یعنی هر کجا که تربیت کودکان به زور و تهدید و تطمیع کشیده می شود انحراف آغاز شده است. این حداقل و اساس و مقدمه ای بر تربیت است. و این بدان معناست که اگر کسی تربیت کردن نمی داند بهتر است هیچ کاری نکند تا لااقل موجب گمراهی نشود. 31- کسی که نمی تواند نیکی را انتقال دهد اگر دست به زور زند ایجاد ریا می کند که همان شرارت پنهان است که بدترین بدیهاست و شدیدترین گمراهی را پدید می آورد. 32- اختیار و آزاد نهادن کودکان بهمراه نظارت و مراقبت خود حداقل تربیت است زیرا کودک را بخود وا می نهد و کودک جبراً به فطرت خود رجوع می کند و لذا تحت تربیت الهی قرار می گیرد. 33- اگر کودکان را مجبور به شرارت و دروغ نسازیم و بخود رهایشان کنیم تحت ولایت الهی تربیت می شوند . و این ریشه ای ترین تربیت است که خداوند رب العالمین است . و اینست که اکثر کودکان یتیم از جمله بهترین تربیت یافتگان هستند. از کتاب " سیر و سلوک عرفانی - الفبای تعلیم و تربیت" استاد علی اکبر خانجانی با والدین ای عاق کنند گان فرزندان خویش دیر یا زود . چه چیز را عاق می کنید ؟ مگر نه اینکه میوۀ وجودتان را ؟ این بسیار خوب است که

تارا

سلام دوست عزیز بسیار مفیداست ولی ای کاش مساله را بازتر میکردید